آموزش مفهومی شیمی دوازدهم
/0 دیدگاه/در بلاگ/توسط علی کماسیانشیمی دوازدهم برای بسیاری از دانش آموزان یکی از درس هایی است که همزمان به درک مفاهیم، قدرت محاسبه، دقت و تمرین نیاز دارد. شاید در نگاه اول تصور کنید برای موفقیت در این درس باید تعداد زیادی فرمول، واکنش و نکته را حفظ کنید؛ اما تجربه آموزشی نشان می دهد که یادگیری مفهومی شیمی می تواند مسیر مطالعه را بسیار ساده تر و مؤثرتر کند.
وقتی دانش آموز مفهوم یک مبحث را به درستی درک کند، دیگر با هر تغییر در صورت سؤال سردرگم نمی شود و می تواند از آموخته های خود برای حل مسائل جدید استفاده کند.
به همین دلیل، آموزش مفهومی شیمی دوازدهم فقط به معنای توضیح ساده کتاب نیست؛ بلکه یعنی دانش آموز بتواند ارتباط بین مفاهیم مختلف را بفهمد، علت پدیده ها را بداند و آموخته های خود را در حل سؤال های تشریحی و تستی به کار ببرد.
آموزش مفهومی شیمی دوازدهم یعنی چه؟
آموزش مفهومی با حفظ کردن تفاوت زیادی دارد. فرض کنید دانش آموز فرمولی را حفظ کرده است، اما نمی داند این فرمول چه مفهومی دارد و در چه شرایطی باید از آن استفاده کند. چنین دانش آموزی ممکن است یک سؤال ساده را حل کند، اما اگر طراح سؤال کمی شرایط را تغییر دهد، احتمال دارد نتواند پاسخ درست را پیدا کند.
در یادگیری مفهومی، دانش آموز ابتدا می فهمد:
موضوع درباره چیست؟
چه عواملی در آن نقش دارند؟
بین متغیرها چه ارتباطی وجود دارد؟
چرا یک واکنش یا پدیده اتفاق می افتد؟
چه زمانی باید از یک رابطه یا فرمول استفاده کرد؟
اگر شرایط مسئله تغییر کند، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
بنابراین می توان گفت:
یادگیری مفهومی یعنی به جای حفظ کردن پاسخ، منطق رسیدن به پاسخ را یاد بگیریم.
این نوع یادگیری در شیمی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا بسیاری از سؤال ها نیازمند ترکیبی از دانش، تحلیل و محاسبه هستند.
چرا شیمی دوازدهم برای دانش آموزان دشوار می شود؟
شیمی از آن دسته درس هایی است که چند مهارت مختلف را همزمان از دانش آموز میخواهد.
برای موفقیت در این درس باید بتوانید:
مفهوم را بفهمید، نکات مهم را به خاطر بسپارید، محاسبات را انجام دهید، سؤال را تحلیل کنید.
اگر یکی از این بخش ها ضعیف باشد، عملکرد دانش آموز نیز تحت تأثیر قرار می گیرد.
برای مثال ممکن است دانش آموز مفهوم یک مبحث را خوب بداند اما در محاسبات اشتباه کند.
دانش آموز دیگری ممکن است فرمول ها را حفظ باشد اما نداند چه زمانی باید از آنها استفاده کند.
گروه دیگری نیز ممکن است مطالب را به خوبی یاد گرفته باشند، اما به دلیل تمرین کم، سرعت کافی برای پاسخ گویی به سؤالات نداشته باشند.
بنابراین برای پیشرفت در شیمی باید ابتدا نوع مشکل خود را شناسایی کنیم.

بهترین روش مطالعه شیمی دوازدهم چیست؟
برای مطالعه مؤثر شیمی دوازدهم می توان یک مسیر چند مرحله ای طراحی کرد.
مرحله اول؛ مطالعه و آموزش
در ابتدا باید موضوع را به شکل دقیق یاد بگیرید.
در این مرحله هدف شما نباید حل تعداد زیادی تست باشد.
هدف اصلی این است که بدانید موضوع دقیقاً چه می گوید.
مرحله دوم؛ مثال آموزشی
بعد از یادگیری مفهوم، چند مثال ساده و آموزشی حل کنید.
مثال های آموزشی به شما نشان می دهند که یک مفهوم چگونه در مسئله مورد استفاده قرار می گیرد.
در این مرحله اگر سؤال را اشتباه حل کردید، نگران نباشید.
اتفاقاً اشتباه کردن در مرحله آموزش می تواند بسیار مفید باشد؛ زیرا متوجه می شوید کدام بخش را هنوز به خوبی یاد نگرفته اید.
مرحله سوم؛ تمرین
پس از یادگیری، نوبت به تمرین می رسد.
در این مرحله باید سؤالات متنوع تری حل کنید تا ذهن شما با شکل های مختلف یک مفهوم آشنا شود.
مرحله چهارم؛ تست
وقتی مفهوم و تمرین اولیه را پشت سر گذاشتید، تست زدن معنا پیدا می کند.
تست به شما کمک می کند:
سرعت خود را افزایش دهید.
نقاط ضعف خود را پیدا کنید.
با روش های مختلف طرح سؤال آشنا شوید.
قدرت تحلیل خود را افزایش دهید.
مرحله پنجم؛ تحلیل اشتباهات
یکی از مهم ترین مراحل یادگیری شیمی، تحلیل سؤالات غلط است.
فقط اینکه جواب صحیح را ببینید کافی نیست.
چگونه برای امتحان نهایی شیمی دوازدهم آماده شویم؟
مطالعه برای امتحان تشریحی با مطالعه صرفاً تستی تفاوت دارد.
برای امتحان نهایی باید بتوانید پاسخ خود را کامل، دقیق و مرحله به مرحله بنویسید.
بنابراین در کنار یادگیری مفهومی، باید به موارد زیر توجه کنید:
کتاب درسی را جدی بگیرید
مطالعه کتاب درسی باید بخشی از برنامه شما باشد.
تمرین های تشریحی حل کنید
فقط تست زدن باعث نمی شود مهارت پاسخ گویی تشریحی شما تقویت شود.
پاسخ خود را بنویسید
گاهی دانش آموز جواب را در ذهن خود می داند، اما هنگام نوشتن نمی تواند آن را کامل بیان کند.
نمونه سؤال امتحانی حل کنید
این کار باعث می شود با ساختار سؤالات تشریحی و مدیریت زمان آشنا شوید.
آیا شرکت در کلاس شیمی دوازدهم ضروری است؟
پاسخ این سؤال برای همه دانش آموزان یکسان نیست.
برخی دانش آموزان می توانند با مطالعه شخصی و منابع مناسب پیشرفت کنند.
اما اگر دانش آموز:
مفهوم مطالب را به خوبی متوجه نمی شود،در حل مسائل مرتب اشتباه می کند، نمی داند از کجا شروع کند،برنامه مطالعاتی منظمی ندارد، یا با وجود مطالعه زیاد پیشرفت مناسبی ندارد، کلاس آموزشی مناسب می تواند مسیر یادگیری را کوتاه تر و منظم تر کند.
نکته مهم این است که هر کلاسی الزاماً کلاس مناسب شما نیست.
یک کلاس خوب باید علاوه بر آموزش مطالب، به دانش آموز کمک کند نحوه فکر کردن و حل مسئله را یاد بگیرد.
همچنین بدانید: چطور مثل یک حرفه ای مرور کنیم؟
نقش مرور در یادگیری شیمی دوازدهم
حتی اگر یک مبحث را به خوبی یاد گرفته باشید، بدون مرور احتمال فراموشی آن وجود دارد.
مرور لازم نیست همیشه طولانی باشد.
می توانید در مرورهای کوتاه:
نکات مهم را ببینید.
چند سؤال منتخب حل کنید.
اشتباهات قبلی را بررسی کنید.
فرمول ها و روابط مهم را مرور کنید.
مفاهیم را برای خودتان توضیح دهید.
هدف از مرور این نیست که دوباره همه چیز را از ابتدا بخوانید؛ هدف این است که یادگیری قبلی را فعال نگه دارید.
شیمی دوازدهم را از کجا شروع کنیم؟
اگر هنوز مطالعه شیمی دوازدهم را جدی شروع نکرده اید، نگران نباشید.
ابتدا وضعیت خود را مشخص کنید.
از خودتان بپرسید:
چقدر از مطالب را بلدم؟
سپس مباحث را به سه دسته تقسیم کنید:
مباحث مسلط
مطالبی که به خوبی می دانید.
مباحث متوسط
مطالبی که مفهوم را می دانید اما در سؤال اشتباه می کنید.
مباحث ضعیف
مطالبی که تقریباً نیاز به آموزش مجدد دارند.
بعد زمان بیشتری را به دسته دوم و سوم اختصاص دهید.
این روش بسیار بهتر از آن است که همه مباحث را با یک میزان زمان مطالعه کنید.
همچنین بدانید: بهترین اساتید و دبیران شیمی کنکور در ایران
آموزش مفهومی شیمی دوازدهم در کارنامه خرد
در موسسه کارنامه خرد رویکرد آموزش شیمی می تواند بر پایه یک اصل ساده بنا شود:
دانش آموز ابتدا باید مفهوم را بفهمد و سپس یاد بگیرد چگونه از آن مفهوم در حل سؤال استفاده کند.
در یک مسیر آموزشی مناسب، آموزش تنها به ارائه نکته و فرمول محدود نمی شود؛ بلکه دانش آموز باید با روش تحلیل سؤال، حل مسئله، تمرین و مرور نیز آشنا شود.
هدف از آموزش مفهومی این نیست که شیمی را برای دانش آموز پیچیده تر کنیم؛ برعکس، هدف این است که مطالب پراکنده شیمی به یک ساختار منطقی تبدیل شوند.
اگر دانش آموز بداند چه چیزی را، چرا و چگونه باید مطالعه کند، مسیر پیشرفت او بسیار روشن تر خواهد شد.
و در نهایت چگونه در شیمی دوازدهم موفق شویم؟
مهم ترین نکته این است که شیمی را فقط نخوانید؛ آن را بفهمید و تمرین کنید.
حفظ کردن فرمول ها و نکات ممکن است برای مدت کوتاهی نتیجه بدهد، اما چیزی که باعث تسلط واقعی می شود، درک ارتباط بین مفاهیم و توانایی استفاده از آنها در حل مسئله است.
اگر در شیمی دوازدهم احساس ضعف می کنید، این ضعف به معنی ناتوانی شما در یادگیری شیمی نیست. با آموزش مناسب، تمرین مستمر و یک برنامه درست، می توان این درس را مرحله به مرحله تقویت کرد.

دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟نظری بدهید!